GZ-psycholoog bij Kennemerhart: elke dag is anders!

De vakgroep psychologie van Kennemerhart bestaat uit 19 psychologen die zowel intramuraal als extramuraal, op PG- en somatiek afdelingen, op de revalidatie én op dagcentra werkzaam zijn. Een aantal van hen zijn ook GZ-psycholoog. Het verschil? Een GZ-psycholoog heeft een specialisatie in de gezondheidszorg. En heeft nog een aantal extra taken. Zoals de begeleiding van psychologen in opleiding, de inzet van kennis als het gaat om de Wzd (Wet zorg en dwang) en het zelfstandig behandelen van (revalidatie) cliënten in bijvoorbeeld de eerste lijn. Als het gaat om complexe casuïstiek komt de GZ-psycholoog ook al gauw in beeld.

Anouk (31) werkt sinds 5 jaar als psycholoog bij Kennemerhart. Momenteel doet ze de 2-jarige opleiding tot GZ-psycholoog, waarbij ze klinische praktijkstages afwisselt met supervisie, intervisie en 1 dag per week college bij opleidingsinstituut GERION in Amsterdam. Haar opleider bij Kennemerhart is GZ-psycholoog Sue Ann Lourens (42), al sinds 2011 werkzaam bij Kennemerhart. Sue Ann: ‘Anouk is mijn vierde ‘opleideling’. Allemaal werken ze nog steeds bij Kennemerhart. Dat zegt wel wat over hoe het bevalt om in deze vakgroep te werken!'

Elke keer weer een eer
Sue Ann en Anouk kwamen beiden bij toeval in de ouderenzorg terecht. Sue Ann vanwege een verkeerd ingeschreven stage en een schoonmoeder die als specialist ouderengeneeskunde wat lijntjes had met een Zwols verpleeghuis. Daar ontdekte ze de liefde voor de ouderenzorg. Anouk merkte tijdens een verpleeghuisstage dat samenwerken veel fijner verliep dan in het ziekenhuis. ‘De ouderenzorg is zo veelzijdig! Je kunt heel veel dingen zelf bepalen, in tegenstelling tot in het ziekenhuis waar je gebonden bent aan heel veel regeltjes’vertelt Anouk. Sue Ann vult aan: ‘De zorg in een verpleeghuis is soms heel complex. Een vraag is nooit enkelvoudig; er komt vaak heel veel meer om de hoek kijken. Dat maakt het interessant. Zodra het over gedrag gaat is de GZ-psycholoog in de lead. Elke casus is weer nieuw en anders. Ouderen zijn vaak heel open en vertellen veel, ze hebben immers ook veel beleefd en ervaren.  Ze zijn meestal niet gewend om met een psycholoog te praten. Elk gesprek is bijzonder en het voelt elke keer weer als een eer dat ze zoveel met mij delen. De gesprekken zijn vaak mooi en bijzonder. Daarnaast hebben we veel contact met de familie; zij zijn vaak een belangrijke schakel in de behandeling van een cliënt. Zij helpen ons om een cliënt te leren kennen als deze boos of somber is of zich terugtrekt. Via de familie leren we de levensloop kennen.’

Sue Ann vervolgt: ‘Wij zijn er zowel voor somatische cliënten, als voor pg-cliënten. En we komen ook bij ouderen thuis. Het kan gaan om stemmingsklachten of verwerkingsklachten. Maar ook om trauma gerelateerde klachten, depressieve klachten, angststoornissen, paniekklachten, problemen met rouwverwerking, of andere psychische problemen of probleemgedrag. Ouderen hebben immers vaak al heel veel meegemaakt in hun leven. Ook als het gaat om een cliënt met vergevorderde dementie worden we betrokken. We proberen de cliënt dan goed te leren kennen zodat we vooral de omgeving een passend advies kunnen geven. Niet alleen het behandelend team, maar ook de familie. Wanneer een cliënt te maken krijgt met ernstiger wordende dementie, dan kan hij of zij zich gaan verzetten tegen zorg. De Wet zorg en dwang is er dan om hen te beschermen tegen onvrijwillige zorg, door het inzetten van een stappenplan. Als GZ-psycholoog kun je veel rollen hebben, bijvoorbeeld ook die van Wzd functionaris. Je bent dan nauw betrokken bij het stappenplan waarin de afspraken staan over onvrijwillige zorg. Ook zijn we er voor mensen met Parkinson en werken we samen binnen het kennisnetwerk ParkinsonNet. Maar je kunt er ook zijn voor de begeleiding van zorgteams en voor individuele cliënten. Er is veel multidisciplinair overleg met de andere behandelaren. Intramuraal werken we vaak samen met vaktherapeuten, maar als het gaat om de 1^e lijn, dan werken we meer individueel.’

Wat was voor Anouk de reden om verder te leren voor GZ-psycholoog? ‘Deze opleiding is zo veel meer!  Het is heel breed en je gaat echt de diepte in. Het is bovendien heel interessant omdat je zowel bezig bent met je eigen ontwikkeling als met je rol als psycholoog. Als behandelaar leer je veel procesmatiger te werk te gaan. Tijdens de opleiding loop je ook stage in een ggz-instelling.'

Belangrijke competenties als GZ-psycholoog in de ouderenzorg zijn volgens Anouk vooral dat je rustig blijft, rust kunt uitstralen en dat je flexibel bent. ‘Elke dag is immers weer anders en het kan zomaar zijn dat je van plan was om een bewoner te spreken die net ligt te slapen of erg in de war is door iets. Je moet in staat zijn om snel je agenda om te gooien. Dat maakt het werk ook elke keer weer uitdagend.’

Interventie
Een mooi voorbeeld van een casus? ‘Op de open pg-afdeling was een bewoner met dementie die elke dag naar buiten wilde om naar zijn werk te gaan. De krant rondbrengen en boodschappen doen zaten in zijn ritme vastgeroest. Tegelijkertijd waren er twijfels over zijn veiligheid. Eigenlijk kon hij niet meer alleen naar buiten, hij verdwaalde regelmatig en werd dan teruggebracht door de politie. Als hij werd tegengehouden werd hij boos. En dan vond hij altijd een weg naar buiten, soms zelfs door het raam! We hebben toen besloten om hem toch naar buiten te laten gaan nadat er goede afspraken waren gemaakt met het hele multidisciplinaire team en zijn familie. Dat gaf hem ontzettend veel rust en deze man fleurde helemaal op. Na een kwartier op pad te zijn geweest keerde hij terug of kon hij met een gerust hart worden opgehaald. We konden hem bovendien altijd vinden met een gps-tracer. Een ander voorbeeld is dat van een bewoner die zich niet wilde laten helpen, hij snapte het allemaal niet meer. Hij was zo ver in zijn dementie, dat wassen en verschonen voor hem totaal niet aan de orde waren. Via VIO (video interventie ouderenzorg) kwamen we erachter dat hij geen idee had wat de zorg nou van hem wilde. Wat hielp was om heel erg te vertragen. Door de bewoner goed aan te kijken en gebaren te maken, werd hem duidelijk wat er ging gebeuren en wat er van hem verwacht werd.’

Het werken bij Kennemerhart bevalt beiden goed. Anouk: ‘Ik vind deze organisatie heel collegiaal. Het is fijn samenwerken en de vakgroep voelt veilig en warm. We zien elkaar om de week via teams en eens per 6 weken komen we bij elkaar. We bespreken dan alle onderwerpen. Daarnaast wordt er ook af en toe geborreld met elkaar. Ook belangrijk!’ Sue Ann vervolgt: ‘De psychologen zitten bij Kennemerhart stevig in het zadel. Ze worden automatisch overal bij gevraagd en de visie van de psycholoog wordt hoog ingeschat.’

Meer weten over werken bij Kennemerhart als psycholoog? Kijk op Psycholoog » Kennemerhart